Amsterdam – 26 februari 2018. In Amsterdam zijn de eerste publieke laadpalen ter wereld geïnstalleerd waar je niet alleen elektriciteit voor je auto kunt laden, maar tegen een vergoeding ook weer terug kunt leveren aan het openbare net. In de toekomst kunnen elektrische auto’s een enorme capaciteit ontsluiten voor ons dagelijkse elektriciteitsgebruik. Het gaat nu om een proef met Vehicle to Grid technologie voor tien auto’s. Initiatiefnemers zijn NewMotion, Enervalis en Alliander.

Het aantal elektrische auto’s groeit snel. Naar verwachting telt Nederland er in 2025 zo’n één miljoen. Tegelijk zien we dat decentrale opwek van elektriciteit met behulp van zonnepanelen en windturbines een steeds groter deel van de elektriciteitsvoorziening op zich neemt. Door de onregelmatige beschikbaarheid van zon en wind en de grote piekvraag die ontstaat ten gevolge van de laadmomenten van het elektrisch vervoer is het belangrijk dat tijdig gezocht wordt naar de meest kosteneffectieve oplossing voor deze piekbelastingsmomenten. Een veel onderzochte oplossing is het opstellen van batterijcapaciteit, zodat duurzaam opgewekte elektriciteit kan worden bewaard tot het moment dat er veel vraag is. In het concept Vehicle to Grid (V2G) wordt een combinatie gemaakt tussen het elektrisch vervoer en de behoefte aan opslag van elektriciteit tijdens opwekpieken. Bij Vehicle to Grid wordt elektriciteit die is opgeslagen in de batterijen van elektrische auto’s via de laadpaal beschikbaar gesteld aan het elektriciteitsnet op momenten dat de vraag hoog is, of bij stroomstoringen. De laadpaal is in zo’n situatie dus geen laadpaal, maar een ‘terugleverpaal’. Bij een lage vraag naar elektriciteit kunnen de auto’s vervolgens weer, zoals gebruikelijk, worden opgeladen. Flexibel omgaan met energie is een efficiëntere oplossing dan het elektriciteitsnet verzwaren. Zo blijft het energienet betaalbaar en betrouwbaar.

Europees programma City-zen

Het Vehicle to Grid project dat nu is gestart in Amsterdam is onderdeel van het Europese programma City-zen. In dit programma wordt in twee steden, Amsterdam en Grenoble, onderzocht hoe meer duurzame energie in een dichtbevolkte stad kan worden ingepast. Hiervoor is flexibiliteit, dat wil zeggen gerichte aanpassing van  vraag en aanbod, nodig.

Onderdeel van het City-zen programma is het testen van de V2G technologie. De V2G proef in Amsterdam wordt uitgevoerd door energie innovators NewMotion en Enervalis en netwerkbedrijf Alliander.

Marisca Zweistra van netwerkbedrijf Alliander: “Met onze partners NewMotion en Enervalis gaan wij testen wat de impact van V2G is op het laagspanningsnet. Aan de hand van de resultaten in ons experiment kunnen we een inschatting maken van de waarde van deze technologie voor het energiesysteem van de toekomst, als alternatief voor netverzwaring. Daarnaast willen we bekijken of er via V2G meer van de zelf opgewekte zonne-energie op een kantoor kan worden gebruikt voor de elektriciteitsvoorziening van zo’n locatie. Ook in dit geval geldt: Hoe meer dat het geval is, hoe minder het elektriciteitsnet wordt belast en hoe minder kabels er dus moeten worden aangelegd. Dit draagt allemaal bij aan onze missie om iedereen in Nederland nu én in de toekomst toegang te geven tot duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.” Sytse Zuidema, CEO van NewMotion, dat de laadpalen levert: “Voor V2G zijn slimme laadpalen nodig, die de wensen van de EV-rijder en de behoeften vanuit het net bij elkaar brengen. Ook het testen van de technologie die we hebben ontwikkeld met onze ICT-partner Enervalis is onderdeel van deze proef.”

Wat gebeurt er?

In het project kunnen momenteel tien elektrische auto’s van de merken Nissan en Mitsubishi worden gekoppeld aan speciale ‘terugleverpalen’. Deze staan vooral op straat, waar ze toegankelijk zijn voor alle geschikte auto’s en rechtstreeks terugleveren aan het openbare elektriciteitsnet (Vehicle to Grid). Er staan ook laadinstallaties op een kantoorlocatie van PwC en bij Sportpark De Eendracht, waar de auto levert aan het interne net van het bedrijf. Dit wordt Vehicle to Office genoemd. Deelnemers geven aan de ‘slimme’ laadpalen door wanneer ze van plan zijn de auto te gebruiken, en daarmee wanneer de batterij dus opgeladen moet zijn. Intussen bepaalt het systeem op basis van metingen in het net en voorspellingen van het verbruik en aanbod van elektriciteit wanneer er elektriciteit vanuit de batterij aan het net kan worden geleverd. Met deze pilot onderzoekt Alliander of    de opslagcapaciteit van elektrische auto’s daarnaast gebruikt kan worden om pieken en dalen in energievraag- en aanbod te balanceren, wat onder meer hoge investeringen in extra netwerkcapaciteit kan voorkomen. De eigenaar van de auto krijgt per laadbeurt een vergoeding van NewMotion. Beide aspecten van V2G - intelligente sturing van vraag en aanbod om netwerkcongestie te voorkomen en het verrekenen van de vergoeding - zijn onderdeel van het experiment.

Koploper Amsterdam

City-zen V2G is een van de projecten waarin innovatieplatform Amsterdam Smart City (ASC) participeert. Annelies van der Stoep van ASC: “Amsterdam is al jaren een koploper in elektrisch vervoer. Er rijden relatief veel elektrische auto’s en er is een goede laadinfrastructuur.  Maar we staan nog maar aan het begin. V2G is absoluut een van de technologieën die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan duurzame en energie-efficiënte steden.  Wij zijn dan ook trots dat we in Amsterdam deze wereldprimeur kunnen presenteren’.

Wat is City-zen?

Een stad waarin niets anders dan schone energie gebruikt wordt: zon, wind, aardwarmte en biomassa…  In theorie kan het. Maar hoe werkt het in de praktijk? Hoe integreer je nieuwe energieoplossingen in bestaande gebouwen, systemen en, last but not least, de levens van mensen? Welke technische, economische en sociale uitdagingen zijn er? En hoe overwin je die? Het internationale consortium City-zen vindt uit hoe dat moet aan de hand van 20 vernieuwende praktijkprojecten in Amsterdam en Grenoble. Het project Vehicle 2 Grid  is één van de projecten in het kader van City-zen.

De proef duurt 24 maanden, de eerste resultaten worden eind maart 2018 verwacht.